Het Scheepvaartmuseum is sinds 1972 gehuisvest in ’s Lands Zeemagazijn. Hieronder een kleine geschiedenis van het grootste, nog bestaande 17e-eeuwse pakhuis van Amsterdam.
Het Zeemagazijn wordt in 1655-1656 gebouwd, op een fundering van 1000 palen, en naar ontwerp van stadsbouwmeester Daniël Stalpaert. Het is een pakhuis van de Admiraliteit van Amsterdam voor kanonnen, zeilen, vlaggen en andere scheepsuitrusting voor de oorlogsvloot. In de tongewelven onder de binnenplaats ligt een kleine 40.000 liter opgevangen regenwater voor de drinkwatervoorziening van de schepen.
Vanaf het eerste moment is het gebouw een toeristische trekpleister: het dak biedt de zeventiende eeuwse Amsterdammers een prachtig uitzicht over hun stad (nu niet meer toegankelijk!).
1740 en 1791 Het pakhuis in gevaar!
In 1740 dreigt het gebouw onder de zware last van de kanonnen te verzakken. Steunberen (de schuine ‘voeten’ onder aan het gebouw) en extra risalieten (de uitbouwen aan de buitenkant) moeten dit voorkomen.
Wanneer in 1791 het gebouw afbrandt, op de stenen muren na, krijgt het een nieuw uiterlijk: de zwartgeblakerde bakstenen gevels verdwijnen onder een laag van ‘blokken’ zandsteen.
1795 – 1972 Van marine naar museum
In 1795 wordt de Admiraliteit opgeheven en vervangen door een centrale marine. Het pakhuis wordt dan het Magazijn voor de Marine met kleding en levensmiddelen. Dit blijft het tot ver in de 20e eeuw.
In 1928 komt het op de voorlopige Monumentenlijst te staan. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bezet de Duitse Weermacht het gebouw.
In de jaren vijftig gaat het Scheepvaartmuseum op zoek naar nieuwe huisvesting, want het pand aan de Cornelis Schuytstraat is te klein voor de groeiende collectie. ’s Lands Zeemagazijn komt in beeld, maar er is heel wat voor nodig om het zover te laten komen: jaren van onderhandelingen tussen de gemeente Amsterdam, Rijk en Marine, een actie van het Scheepvaartmuseumpersoneel (ze ‘kraken’ het Zeemagazijn en organiseren een alternatieve tentoonstelling!) en een vereenvoudigd restauratieplan om de kosten te drukken.
In 1972-1973 begint het Zeemagazijn aan een nieuw leven als ‘pakhuis’ voor topstukken van het Scheepvaartmuseum. Het publiek komt wederom op het gebouw af.
2007 – 2010 Renovatie en herinrichting
Verbetering van de klimatologische omstandigheden en de veranderde wensen van het publiek hebben het Scheepvaartmuseum ertoe gebracht de deuren te sluiten voor een grootscheepse renovatie en herinrichting.
We verwachten dat na heropening het publiek weer in groten getale naar het museum zal komen. Voor de nieuwe tentoonstellingen met topcollectie, maar ook om het gerenoveerde museumgebouw te bewonderen.